Visoki predstavnik u BiH zabranio provođenje zaključaka Narodne skupštine RS-a

Visoki predstavnik u BiH zabranio provođenje zaključaka Narodne skupštine RS-a

Visoki predstavnik međunarodne zajednice u Bosni i Hercegovini Christian Schmidt zabranio je provođenje antidaytonskih zaključaka koje je Narodna skupština bh. entiteta Republika Srpska (NSRS) usvojila na 16. posebnoj sjednici 24. i 25. decembra 2024. godine.

Iz Kancelarije visokog predstavnika u BiH (OHR) saopšteno je da zaključci predstavljaju nepromišljen pokušaj NSRS-a da stvori posebna pravila za konceptualno i pravno negiranje načela Daytonskog mirovnog sporazuma, koji je temelj za pravni okvir BiH.

Dodaje se da će svako nepoštivanje ovog sporazuma dovesti u pitanje stabilnost i pravni integritet zemlje i mogućnost uravnoteženja političkih pozicija na pošten i demokratski način.

“Sve dok se demokratska integracija u transatlantsku i evropsku zajednicu u potpunosti ne ostvari, međunarodna zajednica ne može ostati nijema i mora doprinijeti očuvanju međunarodno dogovorenih načela Daytonskog mirovnog sporazuma (GFAP) kao temelja multietničke države bez diskriminacije. Budući da je visoki predstavnik u skladu sa svojim mandatom konačni autoritet u pogledu tumačenja provedbe civilnog dijela Daytonskog mirovnog sporazuma, on ima dužnost da djeluje ukoliko dođe do značajnog kršenja ili najava kršenja Daytonskog mirovnog sporazuma“, navodi se u saopštenju.

Istaknuto je da u svjetlu ovih činjenica visoki predstavnik donosi nalog kojim se svaki pokušaj provedbe opasnih elemenata gore spomenutih zaključaka, koji pozivaju na djelovanje, proglašava zabranjenim i kažnjivim po zakonu.

“Prema tome, od vladajuće koalicije u Republici Srpskoj prvenstveno zavisi hoće li biti zakonskih posljedica ili ne. Visoki predstavnik poziva članove NSRS-a da razmisle o posljedicama takvih postupaka i na brzinu sastavljene pravno neutemeljene mješavine skupštinskih odluka koje se odnose na konkretno pitanje. Pravo na pošteno suđenje mora biti zaštićeno zagarantiranim procedurama i poštivanjem vladavine prava, a ne stvaranjem unilateralnih pravila“, ističe se u saopštenju.

Dodaje se da je osnovna poruka naloga da niko nije iznad zakona i niko ne smije zloupotrebljavati zakon.

Nalog ne isključuje postupanje nadležnih institucija BiH, koje mogu preduzeti odgovarajuće radnje na osnovu vlastite procjene.

“Među brojnim problematičnim tvrdnjama sadržanim u zaključcima NSRS-a je i ideja da bi se skupštinske odluke unutar multietničkog entiteta Republika Srpska mogle odnositi samo na jednu etničku grupu. Takve mjere nisu samo diskriminatorne, već su u direktnoj suprotnosti sa duhom Daytonskog mirovnog sporazuma, posebno Aneksom 4, odnosno Ustavom BiH, ali i evropskim normama. Ovi zaključci potencijalno mogu biti značajna smetnja na putu BiH ka članstvu u Evropskoj uniji“, navode iz OHR-a.

Nalog stupa na snagu odmah po objavljivanju na službenoj internet stranici OHR-a.

U NSRS su usvojeni zaključci kojima se, između ostalog, konstatuje da su “institucije pravosuđa na nivou BiH, Sud BiH, Tužilaštvo BiH i Visoki sudski i tužilački savjet neustavne kategorije, koje je nametnuo visoki predstavnik donošenjem nezakonitih odluka, suprotno Ustavu BiH, vladavini prava i svim demokratskim načelima”.

Osim toga, “zahtijeva se od predstavnika RS-a u institucijama BiH da obustave odlučivanje na nivou BiH, osim u slučaju odlučivanja po kojem se vrši prenos nadležnosti s RS-a na nivo zajedničkih institucija ili se na drugi način ugrožava pozicija RS-a, sve dok Evropska unija ne obezbijedi normalne i pravične uslove i standarde suđenja u BiH”.